بایگانی‌ ماهانه: می 2020

آیا مرد می توان همسرش را بزند؟

معمولاً مردم در رابطه‌ با اين‌كه در قرآن آمده است كه مرد مي‌تواند زنش را بزند صحبت‌هايي مي‌كنند ولي اصلاً نمي‌دانند كه اين مطلب در كجاي قرآن آمده است و در چه موردي است، و از همين رو ممكن است شبهاتي به دستورات قرآن وارد شود. در توضيح اين مطلب بايد گفته شود كه اسلام مي‌خواهد اختلاف بين زن و شوهر در محيط خانه حل شود و به بيرون كشيده نشود؛ به همين خاطر در مورد بعضي از اختلافات كه حقوق يكي از دو طرف ضايع مي‌شود دستوراتي داده تا آن اختلافات در محيط خانه حل شود. در آيه‌ي 34 از سوره‌ي نساء يكي از اين اختلافات بيان شده و براي حل آن سه مرحله ذکر شده است. در زير خود آيه را مي‌آوريم و نكاتي را در رابطه با آن بيان مي‌كنيم تا مشخص شود كه قرآن چه مي‌گويد. اگر مطالب زير را دقیق مطالعه كنيد، مي‌توان گفت ديگر...

روح فقه – پوسته فقه

در فقه احکامی داریم که در زمان پیامبر روح پوسته اش هماهنگ بوده ولی چون زمانه عوض شده است و تنها الفاظ به ما رسیده و در فقه تکیه بر روی ظواهر الفاظ است امروزه آنچه از آن احکام فقه برای ما مانده چیزی جز پوسته نیست. از باب نمونه، زکات در مال ثروتمندان قرار داده شده تا فقیری باقی نماند و مقدار آن نیز به حدّی است که برای فقیران کافی باشد «ان الله جعل فی اموال الأغنیاء للفقراء ما یکفیهم و لو علم الله انه لا یکفیهم لزادها».(وسایل الشیعه، ابواب الزکات؛ مضمون تمامی روایتهای باب1) خداوند در اموال ثروتمندان برای فقیران آنقدر قرار داد که بسشان باشد و اگر دانسته بود که [ مقدار قرار داده شده] بسشان نیست، زیادش کرده بود. اما وقتی که به زکاتی که فقهاء در رساله های عملی نوشته اند مراجعه شود کاری به نیاز فقراء ندارند تنها سخنشان در مورد جنس است...

تفسیر سوره صف: بخش اول

دربارۀ نام‌گذاری سوره‌ها در اول سوره‌های دیگر توضیح داده‌ام و دلایل خود را بر توقیفی بودن نام‌گذاری‌ها آورده‌ام از جمله این که پیامبر (ص) به همه چیز احترام می‌گذاشت و از جمله احترام‌ها نام‌گذاری خاص بود مثلاً بر عصای خودش و مرکب خودش و ظرف غذای خودش نام خاص گذاشته بود و از چنین پیامبری بعید است که برای سوره‌های قرآن که معجزه جاوید است نام‌گذاری نکرده باشد تا مردم خودشان نام‌گذاری کنند تنها نکته‌ای که اینجا اضافه می‌کنم این است که به نظر من به طور قطع و یقین از سوی خدا یا پیامبر (ص) حتماً نام سوره ها همین نام های مشهور فعلی نهاده شده است و مثلاً نام سوره دوم بقره و نام سوره سوم آل‌عمران گذاشته شده است ولی در دورۀ تاریک بنی‌امیه که می‌خواستند اسم و رسمی از پیامبر (ص) نباشد، دیدند که نمی‌توانند در محو قرآن یا تغییر اذان موفق باشند ولی دید‌ند که...

پیک قرآنی(3): ازدواج و حقوق زنان

در این شماره مهم ترین نکات آیه 24 سوره نساء آورده شده است: وَٱلۡمُحۡصَنَٰتُ مِنَ ٱلنِّسَآءِ إِلَّا مَا مَلَكَتۡ أَيۡمَٰنُكُمۡۖ كِتَٰبَ ٱللَّهِ عَلَيۡكُمۡۚ وَأُحِلَّ لَكُم مَّا وَرَآءَ ذَٰلِكُمۡ أَن تَبۡتَغُواْ بِأَمۡوَٰلِكُم مُّحۡصِنِينَ غَيۡرَ مُسَٰفِحِينَۚ فَمَا ٱسۡتَمۡتَعۡتُم بِهِۦ مِنۡهُنَّ فَـَٔاتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِيضَةٗۚ وَلَا جُنَاحَ عَلَيۡكُمۡ فِيمَا تَرَٰضَيۡتُم بِهِۦ مِنۢ بَعۡدِ ٱلۡفَرِيضَةِۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمٗا : و زنان شوهردار نيز بر شما حرام شده اند، مگر كنيزانى كه مالك آنان شده ايد [اين احكام را] خدا بر شما مقرّر كرده است و جز اين زنان [كه نام برده شدند]، زنان ديگر بر شما حلالند كه [آنان را] با پاكدامنى، نه از راه زنا، با اموال خود طلب كنيد پس هرگاه از آنان بهره برديد، مهرشان را به عنوان فريضه به آنان بدهيد و پس از تعيين مهر، بر شما گناهى نيست [كه دربارۀ كم و زياد كردن يا بخشيدن آن] با هم تراضى كنيد؛ همانا خدا دانا و حكيم است....

پیک قرآنی(2): بخشش الهی

در این شماره مهم ترین نکات آیه 31 سوره نساء آورده شده است: إِن تَجۡتَنِبُواْ كَبَآئِرَ مَا تُنۡهَوۡنَ عَنۡهُ نُكَفِّرۡ عَنكُمۡ سَيِّـَٔاتِكُمۡ وَنُدۡخِلۡكُم مُّدۡخَلٗا كَرِيمٗا : اگر گناهان بزرگى را كه از آنها نهى مى شويد ترك كنيد، [بقيّۀ] گناهانتان را از شما مى زداييم، و شما را به جايگاهى ارجمند درمى آوريم. نكته 1: اجتناب با ترك كردن فرق دارد. اجتناب يعنى كارى را كه مى توانيم انجام دهيم ترك كنيم. پس اجتناب از فلان كار وقتى معنا دارد كه رفتن به سوى آن كار امكانش وجود داشته باشد و الا اگر اصلا امكانِ انجام نيست، اجتناب معنا ندارد. نكته 2: در آيه ى مورد بحث از اجتناب استفاده شده نه ادبار چون محل بحث، ضد كبائر عمل كردن نيست بلكه اجتناب و ترك كبائر مد نظر است كه همان دورى از گناه مى باشد. نكته 3: منظور از «نُكَفِّرْ عَنكُمْ سَيِّاتِكُم‏» ممكن است اين باشد كه اگر كبائر...

پیک قرآنی(1): نقد ازدواج جاهلی

در این شماره مهم ترین نکات آیه 22 سوره نساء آورده شده است: وَ لَا تَنكِحُواْ مَا نَكَحَ ءَابَاؤُكُم مِّنَ النِّسَاءِ إِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ إِنَّهُ كَانَ فَاحِشَةً وَ مَقْتًا وَ سَاءَ سَبِيلاً : و زنانى را كه پدرانتان به ازدواج خود در آورده اند، به همسرى نگيريد؛ مگر آنچه گذشته است همانا اين كارى است بسيار زشت و مورد خشم [خدا]، و بد راهى است. نکته 1: کلمه ی نکاح در قرآن به معنای عقد ازدواج است نه به معنای آمیزش جنسی. در واقع خدا می خواهد این لفظ در قرآن ، بار زشت نداشته باشد و بار مثبت خود را حفظ کند. پس کلمه ی نکاح در آیه ی مورد بحث به معنای عقد ازدواج است. البته این کلمه ممکن است با قرینه برای آمیزش نیز بکار رود ولی بدون قرینه به همان معنای عقد ازدواج است. نکته 2: مشهور این است که کلمه ی (ما) در (مَا...