دسته: فقه

اشكال هايی به حكم اعدام و مجازاتهای خشن

به نظر مي‌رسد حكم اعدام دادن از جنبه‌هاي گوناگون مورد مناقشه باشد. آنچه كه يك درس‌خوانده حوزوي در پي آن است، مجوّز شرعي براي چنين كاري است. و چيزي با اهميت همانند ستاندن جان انسان بايد حتماً يا مجوّز صريح قرآني داشته باشد و يا حد اقل خبر متواتر يا خبر قطعي الصدور از پيامبر يا امام معصوم وجود داشته باشد كه از نظر دلالت بر جواز اعدام، صراحت داشته باشد. اما صراحت تنها از لفظ و لغت‌نامه بيرون نمي‌آيد؛ زيرا گاهي لفظ از اين نظرها صريح است ولي چون خلاف برداشت عقل يا عرف يا خلاف فهم عقلاست تأويل مي‌شود و از صراحت يا نص بودن خارج مي‌شود . به عبارت ديگر نص بودن كلام شارع- نه كلام حاكم ستمگر- به اين هم بستگي دارد كه بتواند عقل خردمندان و عرف را نيز به آن حكم راضي كند. مثلا اگر قاضي مهربان و عادلي چون پيامبر(ص) در مقام حكم...

فهم نادرست از دین، کرامت انسان را تنزل می‌دهد

ایکنا – قرآن و متون دینی چه تعریفی از کرامت انسان ارائه می‌دهند؟ کرامت انسان چیست و چه مواردی را شامل می‌شود؟ همین که خداوند برای انسان‌ها دین فرستاده تا آنها را هدایت کند، برای این است که به انسان کرامت داده و اینکه زمین و آسمان و همه نعمت‌ها و امکانات را در اختیار انسان قرار داده است و به او عقل داده تا بر زمین و زمان و همه چیز مسلط شود، از کرامت‌هایی محسوب می‌شود که خدا به انسان داده است. به نظر می‌رسد خداوند یک کرامت عام به انسان داده، یعنی اینکه همه را هدایت کرده، کرامت عام است. از طرف دیگر، یک کرامت خاص قرار داده برای کسانی که کرامت عام را قبول کرده‌اند، یعنی آن کس که هدایت می‌شود، خداوند هدایت دیگری برایش قرار می‌دهد. آن که علم می‌آموزد، مرحله دوم علم را پیش پایش می‌گذارد. آن که تقوا پیشه می‌کند، مرحله دیگری از...

بنیان های فقه پویا

فقه در گذشته، اخلاقی بود، ولی بعد از ماشینی شدن امور، به نوعی از اخلاق فاصله گرفت؛ بنابراین امکان دارد امروزه بعضی از امور فقهی با اخلاق مطابقت نداشته باشد؛ فقه مدرن، فقهی است که مطابق با اخلاق باشد. اگر بتوانیم امور فقهی را اخلاقی ساخته و در جامعه گسترش دهیم، افرادی پیرو آن خواهند شد. اگر فقه به گونه‌ای غیرمتعارف، غیرعاقلانه و غیر اخلاقی نمود پیدا کند، نمی‌تواند به خوبی در جامعه رواج پیدا کند. برای رواج آن، باید گزاره‌های اخلاقی را قوی کرده و فقه را به سوی اخلاقی بودن سوق دهیم. اگر فقه سنتی را مبتنی بر آیات و روایات در نظر بگیریم، این آیات و روایات به گونه‌ای طراحی شده‌اند که می‌توانند با شرایط امروز کنار آمده و روزآمد شوند، ولی اگر مراد از فقه سنتی فتواهایی است که فقهای سابق داده‌اند، این فتواها نمی‌تواند در شرایط امروزی خودنمایی کند. اگر فقه پویا به عنوان فقه...

قصاص پدر در قتل فرزند

آیت‌الله احمد عابدینی در گفت‌وگو با ایکنا از اصفهان، درباره قتل‌های ناموسی به خصوص ماجرای قتل رومینا اشرفی توسط پدرش که اخیراً اتفاق افتاده، اظهار کرد: ‌قتل‌های ناموسی، ناشی از احساسات و تعصبات خانوادگی است، زیرا طبق قوانین فقهی و حقوقی، اگر کسی زنا هم کرده باشد، مجازات او صد ضربه شلاق است، آن هم به شرطی که چهار شاهد عادل به انجام آن زنا شهادت بدهند. تشخیص چنین جرمی نیز برعهده قوه قضائیه است. اما اینکه در چنین شرایطی پدر بخواهد خودش نقش قاضی را ایفا کرده و حکم صادر و آن را هم اجرا کند، قابل پذیرش نیست. وی افزود: این نوع حوادث بعضا ریشه در جهالت جامعه دارد و ناشی از تعصبات جاهلی است و ربطی به دین ندارد. باید سعی کنیم جامعه را به سوی علم و عقل سوق دهیم. نباید جامعه را احساسی بار بیاوریم، زیرا نتیجه آن بروز چنین حوادثی می‌شود. در جامعه باید...

آیا مرد می توان همسرش را بزند؟

معمولاً مردم در رابطه‌ با اين‌كه در قرآن آمده است كه مرد مي‌تواند زنش را بزند صحبت‌هايي مي‌كنند ولي اصلاً نمي‌دانند كه اين مطلب در كجاي قرآن آمده است و در چه موردي است، و از همين رو ممكن است شبهاتي به دستورات قرآن وارد شود. در توضيح اين مطلب بايد گفته شود كه اسلام مي‌خواهد اختلاف بين زن و شوهر در محيط خانه حل شود و به بيرون كشيده نشود؛ به همين خاطر در مورد بعضي از اختلافات كه حقوق يكي از دو طرف ضايع مي‌شود دستوراتي داده تا آن اختلافات در محيط خانه حل شود. در آيه‌ي 34 از سوره‌ي نساء يكي از اين اختلافات بيان شده و براي حل آن سه مرحله ذکر شده است. در زير خود آيه را مي‌آوريم و نكاتي را در رابطه با آن بيان مي‌كنيم تا مشخص شود كه قرآن چه مي‌گويد. اگر مطالب زير را دقیق مطالعه كنيد، مي‌توان گفت ديگر...

اقتضاي كرامت انسان در عرصه كيفيت ضمانت اتلاف عمر

اين كه انسان داراي كرامت است از ديد ما مسلمانان كه پيرو قرآن هستيم امري بديهي است زيرا در قرآن تصريح شده است كه (و لقد كرمنا بني آدم و حملناهم في البر و البحر و رزقناهم من الطيبات و فضلناهم علي كثير ممن خلقنا تفصيلاً) «و به راستي ما فرزندان آدم را گرامي داشتيم، و آنان را در خشكي و دريا [بر مركب‏ها] بر نشانديم و از چيزهاي پاكيزه به ايشان روزي داديم و آنها را بر بسياري از آفريده‏هاي خود برتري آشكار داديم.» اين كه خداوند انسان را گرامي داشت نشان اين است كه چنين موجودي سزاوار گرامي داشتن است و اقتضاي گرامي داشتن او اين است كه وسائل عيش خوب برايش فراهم شود تا بتواند بر سرتاسر گيتي آزادانه حركت كند، انواع غذاهاي لذيذ و دلپذير را استفاده كند و بالاخره بيشتر و بهتر از آنچه كه به ساير موجودات داده شده است به او داده شود...