Mobile menu

وحدت از ديد گاه قرآن ((احمد رضا داودي)

وحدت از ديد گاه قرآن

اتحاد و دوري از نزاع و درگيري در پهناي تاريخ هميشه رمز شكوفايي استعدادها و مانع از هدر رفتن توانايي ها و امكانات بوده است . اما  متاسفانه گاهي بين انسانها و اقوام و ملت ها آتش فتنه و نزاع درگرفته و بسياري از انسانها و امتيازات گوناگون كه مي توانست در خدمت بشريت  قرار گيرد در جهنم سوزان جهالت و ناداني سوخته و به باد فنا سپرده مي شود . قرآن كه برجسته ترين نشانه براي فرهنگ پر فروغ اسلام است در بسياري از آيات نوراني اش دعوت به اتحاد و همدلي مي نمايد :

C قل يا اهل الكتاب تعالوا الي كلمة سواء بيننا و بينكم الا نعبد الا الله و لا نشرك به شيئاً  و لا يتخذاً بعضنا بعضا ارباباً من دون الله فان تولّوا فقولوا اشهدوا بأنّا مسلمون B

« بگو : اي اهل كتاب بياييد از آن كلمه حق كه ميان ما و شما يكسان است  پيروي كنيم كه بجز خداي يكتا را نپرستيم و چيزي را با او شريك  قرار ندهيم و برخي را به جاي خدا به ربوبيت نگيريم  پس اگر [از حق] روي برگردانند ، بگوييد : شما گواه كه ما تسليم فرمان خداونديم .[1]

در اين آيه خداوند به پيامبر خود دستور مي دهد كه با اهل كتاب بر سر مواضع مشترك كه همان خدا پرستي است اتفاق كنند و با همديگر در اين نقطة مشترك متّحئد شوند.

نكتة قابل توجهي كه در اين آيه پديدار مي شود ، اتّحاد با اهل كتاب است . اهل كتابي كه در بسياري از مباني با انديشه هاي دين اسلام برخورد  و تضاد دارند بديهي است كه بين مسلمانان اين اتحاد مي تواند ريشه دارتر باشد چون مسلمانان گرچه به فرقه هاي متعددي تقسيم مي شوند اما نقاط اشتراكشان نسبت به اهل كتاب بيشتر است .

اساساً قرآن اختلافهايي را كه منجر به نزاع و كينه مي شود از نوع عذاب هاي سخت و شكننده مي داند و مي فرمايد :

C قل هو القادر علي أن يبعث عليكم عذاباً من فوقكم أو من تحت أرجلكم أو يلبسكم شيعاً و يذيق بعضكم بأس بعض أنظر كيف نصرّف الآيات لعلّهم يفقهون B [2]

« بگو او توانا است كه بر شما عذابي از بالاي سرتان يا از زير پايتان بفرستد و يا شما را گروه گروه با هم درگير كند بنگر چگونه ما آيات را به طرق مختلف بيان مي كنيم باشد كه آنان بفهمند .»

پيداست همانگونه كه انسانها از نظر ظاهر با يكديگر تفاوت دارند از منظر انديشه هم باورهاي گوناگون و متنوعي دارند . محيط جغرافيايي ، سليقه ها و اعتقادات ديني گاهي انسانها را از نظر فكري به هم نزديك و گاهي دور   مي كند و البته هر انساني براي خود دنيايي جدا از فرد ديگري دارد و اگر قرار باشد هر فرد و يا هر گروه و يا حتّي پيروان يك دين بخواهند همه مثل آنان فکر کنند ؛ هيچ جايي براي اتحاد باقي نمي ماند .

قرآن محور اتحاد را « خداوند » معرفي مي كند : C و اعتصموا بحبل الله جميعاً و لا تفرقوا و اذكروا نعمت الله عليكم إذ كنتم أعداءً فالّف بين قلوبكم فأصبحتم بنعمته اخواناً و كنتم علي شفا حفرة من النار فأنقذكم منها كذلك يبين الله لكم آياته لعلّكم تهتدون B [3]

« و همگي به رشتة [دين] خدا چنگ زده و به راههاي متفرق نرويد و بياد آريد [اين] نعمت [بزرگ] خدا را كه شما با هم دشمن بوديد او در دلهاي شما الفت و مهرباني انداخت و به لطف او همه برادر [ديني] يكديگر شديد و در صورتي كه در پرتگاه آتش بوديد خدا شما را نجات داد چنين خداوندي آياتش را براي شما بيان مي كند باشد كه [به مقام سعادت] هدايت شويد .»

شأن نزول آيه مربوط مي شود به جنگهاي چهل سالة بين دو قبيلة اوس و خزرج كه به برکت وجود و اقدامات پيامبر اسلام ( صلي الله عليه و آله ) پايان يافت .

از نعمت هاي خداوند به پايان رسيدن نزاعها و اختلافات بي اساس است.

به هر حال با اين که « وحدت » مبناي قرآني دارد اما با اين وجود برخي از مسلمانان آن را باور ندارند و پيوسته بر طبل اختلاف مي کوبند.

 

 

احمد رضا داودي

 

 

 

 

 



[1] - آل عمران /64

[2] - انعام / 65 .

[3] - آل عمران /103 .