Mobile menu

جلوه هايي از تمدن سازي قرآن(احمد رضا داودي)

جلوه هايي از تمدن سازي قرآن

از مهمترين ويژگي هاي هر جامعه اي ، افكار ، اعتقادات ،  آداب و رسومي است كه با شيوة زندگي مردم عجين شده است .

از كنار هم قرار دادن مجموعه اي از رفتارهاي اكتسابي و ويژگي هاي اعتقادي اعضاي يك جامعه ، فرهنگ و تمدن شكل مي گيرد .

انسان بوسيلة فرهنگ جامعة خود ، موجودي اجتماعي مي گردد با مردم پيرامون خود از هزاران جهت هماهنگي مي يابد و از مردم جامعه هاي ديگر از صدها جهت متفاوت مي شود .

مهمترين عامل رشد و تعالي يا سقوط و انحطاط فرهنگ يك جامعه ، دانشمندان و روشنفكران مي باشند. آنهابا توليد فكر جديد انسانهاي اطراف خود را تحت تأثير قرار مي دهند . انديشه هايي كه برخواسته از عقل و فطرت باشد جامعه را به سوي سعادت و تعالي مي كشاند.

هدف اين نوشتار بررسي تأثيرات كلام الهي در جامعة عرب مي باشد  . براي اين كه نقش قرآن در رشد و توسعة فرهنگ عربهاي دوران جاهليت به خوبي مشخص شود چاره اي جز بيان گوشه اي از آن فضا را نداريم . انسانهاي آن دوره بسيار تندخو و خشن بودند به گونه اي كه براي رسيدن به شكم و شهوت حاضر به خونريزي مي شدند جنگهاي دوران جاهليت يکي از سند هاي گفتار ما، مي باشد. يكي از اين جنگها را كه به مدت چهل سال طول كشيد ، ورود شتري به يك چراگاه دانسته شده است .

ابوالفرج اصفهاني در كتاب اغاني از تنها هنر عرب كه شعر و سخنوري است اشعاري را نقل كرده است که روح خشونت طلبي و تمايل به قتل و غارت و بي بند وباري در آنها هويدا است .

قرآن آنها را انسانهايي معرفي مي كند كه حاضرند دختران خود را زنده به گور كنند و پسران خود را از ترس فقر و تنگدستي بکشند .

حال سؤال اين است كه چه چيز موجب شد اين انسانها با اين نظام فرهنگي زشت و پليد تبديل به انسانهايي شوند كه گذشت و ايثار و مهرباني محور امورشان قرار گرفت ؟ چه چيزي بذر صداقت ، صفا و درست كاري را در جان آنان افشاند و چه عاملي باعث شد كه آن چهرة بد منظر تبديل به سيماي دلنشين و ملكوتي شود ؟

تنها كلام الهي است كه به همراه معلّم ان مي تواند چنين معجزه اي را بيافريند . اين شاهكار فرهنگي   جلوه اي از قرآن است .

اگر شما فقط پنج آية اول سورة بقره را درنظر بگيريد تأثير مفاهيم قرآني را مي توانيد در آن جامعة آنچناني بيابيد .

C بسم الله الرحمن الرحيم B

در ابتداي اين سوره خداوند خودرا با صفت الرحمان و الرحيم معرفي مي كند .جامعه اي كه از نمادهاي اصلي آن خشونت و بي محبتي است با كلام زيبايي روبرو مي شود كه آفرينندة جهان ، خود را سمبل رأفت و مهرباني مي داند .

C الم ذلك الكتاب لا ريب فيه هدي للمتقين B

انسانهايي كه در مسير شقاوت و گمراهي بودند و آن قدر در فسق و فساد غوطه ور بدند كه حقيقت خود را فراموش كرده اند با شنيدن اين آيه قلوب زنگار گرفته آنان نورانيتي را احساس كرد كه با فطرتشان همراه بود .

از مهمتريت عنصر تشكيل دهندة آيه ، هدايت است يعني مسيري كه انسانها را از زمين و عالم خاكي جدا مي كند و به آسمان متصل مي كند .

C الذين يؤمنون بالغيب و يقيمون الصلاة و مما رزقناهم ينفقون * و الذين يؤمنون بما أنزل اليك و ما انزل من قبلك و بالآخرة هم يوقنون B

در اين قسمت از آيه هاي سورة بقره ، انسانهاي بي تمدن و كم فرهنگ، با ويژگي هاي متّقي يعني انسان حقيقي و ره يافته آشنا مي شوند . كساني كه از جهل ، ظلم ، تبعيض و فحشا خسته شده بودند و به نداي درون خود لبيك گفتند و به جايگاه رفيعي دست پيدا كردند. بله كساني كه براي دفاع از تعصب هاي جاهلي دست به شمشير مي زدند ، كنار پيغمبر قرار گرفتند و حاضر بودند تا آخرين قطرات خون خود را در مسير هدايت فدا كنند.

آنان اشعار و سخنانشان مملوّ از شتر، شراب، زن بارگي ، هجوم، قتل، غارت، شبيخون و ... بود به انسانهايي تبديل شدند داراي کتاب که کلمات آن عبارت بود از کتاب، هدايت، وحي، خدا، انفاق، رزق، آخرت، ايمان، يقين و...   .

ببين تفاوت ره از کجا تا کجاست.

احمد رضا داودي